เที่ยวชมการทำร่ม

เที่ยวชมหัตถกรรมร่มบ่อสร้าง ณ หมู่บ้านทำร่มบ่อสร้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่


          ทริปนี้เราพามาเยี่ยมชมสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งแห่งอำเภอสันกำแพง ซึ่งเป็นหมูบ้านที่ทำเกี่ยวกับความประณีต ความสวยงาม นั่นก็คือ หมู่บ้านทำร่มบ่อสร้าง อำเภอสันกำแพง หรือโรงงานทำร่มบ่อสร้าง เจ้า ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่มีชื่อเสียงในการทำร่มของเชียงใหม่ ร่มบ่อสร้างถือว่าเป็นสินค้าพื้นเมืองที่ได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศอย่างหนึ่ง  ซึ่งนักท่องเที่ยวสามารถเดินทางชมการทำร่ม และส่วนมากจะทำกันที่ใต้ถุนบ้านแล้วนำออกมาวางเรียงรายเต็มกลางลานบ้าน เพื่อผึ่งแดดให้แห้ง ทำให้แลดูสวยงามด้วยสีสันและลวดลายบนร่มนั้นสะดุดตาผู้พบเห็น
          ร่มที่นิยมทำในหมู่บ้านทำร่มบ่อสร้าง มีด้วยกัน 3 ชนิด คือ ร่มที่ทำด้วยผ้าแพร ผ้าฝ้าย และกระดาษสา ซึ่งแต่ละชนิดมีวิธีทำอย่างเดียวกัน ในขั้นตอนการทำหากนักท่องเที่ยวสนใจ เจ้าของบ้านก็จะทำการอธิบายการทำกระดาษสาไปจนถึงวาดลวดลายบนร่มให้ชม ทั้งนี้ เพราะการทำกระดาษสายังใช้กรรมวิธีเก่าแก่น่าสนใจมาก โดยใช้วิธีง่ายๆ และส่วนใหญ่ทำด้วยมือทั้งสิ้น











          ตามตำนานร่มบ่อสร้าง เล่าขานกันมานานนับร้อยปีว่า มีพระภิกษุสงฆ์รูปหนึ่งชื่อพระ อินถา แห่งสำนักวัดบ่อสร้าง ได้เดินทางท่องธุดงด์ไปสถานที่ต่างๆจนกระทั่งถึงแถบชายแดนไทย – พม่า มีชาวพม่าใจบุญนำร่มมาถวายเพื่อใช้ป้องกันแดดฝน เมื่อพระอินถาได้เห็นร่มแปลกตาจึงไต่ถามว่า ได้มาจากแห่งหนใดจึงได้ขอติดตามไปเพื่อให้ได้เห็นที่มาของร่ม ท่านได้ศึกษาวิชาการทำร่มอย่างจริงจัง และจดจำได้แม่นยำ พร้อมนำกลับมาทำที่บ่อสร้าง จนเกิดเป็นโรงเรียนฝึกสอนวิชาทำร่มให้กับชาวบ้าน และกลายเป็นอาชีพของคนบ่อสร้างมาจนถึงปัจจุบัน
          ร่มบ่อสร้างจึงเป็นสินค้าที่สร้างชื่อเสียงให้แก่จังหวัดเชียงใหม่มาช้านานหลายชั่วอายุคนแล้ว อีกทั้งยังถือเป็นสินค้าOTOP ที่สร้างมูลค่ารายได้ให้แก่ชาวบ้านบ่อสร้างกันอีกด้วย ด้วยเหตุนี้นักท่องเที่ยวจึงเดินทางไปแวะเวียนเที่ยวที่อำเภอสันกำแพง เพื่อชมและเลือกซื้อร่มบ่อสร้างที่ บ้านบ่อสร้าง เพื่อเป็นที่ระลึกและซื้อเป็นของฝาก











          ชาวบ่อสร้างทั้งตำบลรวมไปถึงอีก 8 หมู่บ้านในตำบลใกล้เคียงของพื้นที่อำเภอสันกำแพง และอำเภอดอยสะเก็ดในจังหวัดเชียงใหม่ล้วนแต่เป็นแหล่งผลิตร่มด้วยกันทั้งสิ้น เพียงแต่ว่างานทำมือของชาวบ้านได้กลายเป็นโรงงานอุตสาหกรรมที่ครอบคลุมพื้นที่หลายร้อยครัวเรือนในหลายๆหมู่บ้าน ชาวบ้านส่วนใหญ่จึงมีความถนัดในการทำร่มแตกต่างกันไป เช่น หมู่บ้านสันพระเจ้างาม ผลิตหัวร่มและตุ้มร่ม บ้านออนทำโครงร่ม บ้านหนองโค้งหุ้มร่ม และลงสี บ้านแม่ฮ้อยเงิน อำเภอดอยสะเก็ดผลิตด้ามร่ม บ้านต้นเปาผลิตกระดาษสา
           แต่การประกอบชิ้นส่วนของร่มทั้งหมดจะมารวมกันอยู่ที่บ่สร้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการระบายลวดลาย และสีสันบนผืนร่มที่ถือว่าเป็นสัญลักษณ์อันเลื่องชื่อของร่มบ่อสร้าง มีกลเม็ดเคล็ดลับในการทำร่มอยู่ที่การใช้แป้งเปียกผสมน้ำมะโก้ติดผ้า หรือกระดาษเข้ากับร่มทำให้ติดทนนานไม่หลุดร่อนก่อนเวลาอันควร และเวลาลงสีน้ำมันที่ต้องผสมกับน้ำมันมะมื้อหรือน้ำมันตังอิ๊วที่ทำให้ร่มทนแดด ทนฝน และใช้งานได้จริงไม่ว่าหน้าฝนหรือหน้าร้อน











           หมู่บ้านทำร่มบ่อสร้าง ตั้งที่อยู่ ต.ต้นเปา ริมถนนสายเชียงใหม่-สันกำแพง พอเข้าไปถึงก็จะเห็นสัญลักษณ์เป็นร่มสีสันสะดุดตาและสวยงาม หากเห็นนั่นก็แปลว่ามาถึงแล้วคะ หรือสอบถามข้อมูลได้ที่ ชมรมส่งเสริมอาชีพการทำร่มผู้สูงอายุบ้านบ่อสร้าง โทร. 08-4687-3373 หรือ 08-1179-3536
           การเดินทาง โดยรถยนต์จากสะพานนวรัฐ วิ่งตรงในถนนเจริญเมืองไปสี่แยกสันกำแพงจะสังเกตเห็นแม็คโครอยู่ซ้ายมือให้ตรงไป ใช้เส้นทางหลวง 1006 ประมาณ 9 กม.จะพบสี่แยกไฟแดงให้เลี้ยวซ้ายตรงไปอีก 500 ม.ก็จะถึงหมู่บ้านร่มบ่อสร้าง รถประจำทาง/รถตู้ รถสองแถวเล็กสีขาว สายเชียงใหม่-สันกำแพง จอดอยู่หลังตลาดต้นลำไย